خانه / گروه های علمی / تاریخ / آيت الله محمّد باقر محسنی ملایری

آيت الله محمّد باقر محسنی ملایری

محسنی ملایری، محمد باقر

حاج شیخ محمّد باقر محسنی ملایری یکی از چهره های بنام حوزه علمیه قم به شمار می رفت.

وی در سال ۱۳۲۲ ق در بیت علم و تقوا و فضیلت در نجف اشرف، زاده شد.

پدرش مرحوم آیت اللّه میرزا ابو القاسم ملایری از افاضل شاگردان آخوند محمّد کاظم خراسانی بود.

فقید سعید در سنین کودکی به همراه پدر خود به ملایر رفت و مقدمات و سطوح را در خدمت پدر خود و مرحوم میرزا هدایت اللّه ملایری (آقا نجفی) آموخت. سپس به حوزه علمیه مشهد مقدس کوچ نمود، و در محضر آیات: حاج آقا حسین طباطبائی قمی، میرزا محمّد آقازاده خراسانی، میرزا مهدی اصفهانی، شیخ حسن فاضل برسی، و سید آقابزرگ حکیم شهیدی مبانی فقه، اصول کلام، تفسیر، حدیث، حکمت و فلسفه خود را استوار ساخت، و در خلال تحصیل به تدریس نیز اشتغال جست. معظم له در آنجا چند سالی مشغول ریاضت و تهذیب و تزکیه نفس بود، به همین خاطر در یک شبی از شبها در خواب خدمت امام رضا علیه السّلام رسید.

پس از زمانی چند به حوزه علمیه قم آمد و در مجلس درس آیت اللّه حاج شیخ عبد الکریم حائری یزدی و آیت اللّه شیخ ابو القاسم قمی «کبیر» حاضر شد، و پس از ورود آیت اللّه طباطبائی بروجردی نیز در مجالس ایشان شرکت جست و پس از سالیانی چند، برای ترویج دین و بزرگداشت شعائر مذهبی (بنای مسجد، مدرسه، کتابخانه، تدریس، اقامه جماعت، پاسخگویی مشکلات دینی مردم احیای موقوفات و تألیفات) به ملایر بازگشت و پس از پیروزی انقلاب بود که اقامت مجدد در حوزه علمیه قم را برگزید.

فقید سعید عالمی عابد و شب زنده دار، دل آگاه بر علوم مختلف به ویژه:

حدیث، تفسیر، تاریخ، فلسفه، ادبیات و اهل توسلات و زیارات طولانی و اوراد و اذکار بود. روزی چند جزو قرآن مجید و ادعیه مختلف را قرائت می نمود (و این بیش از پنج ساعت از روز او را تشکیل می داد) و اشعار فارسی بسیار- خصوصا از مثنوی معنوی- از برداشت، و علم او به تعبیر خواب و استخارات زبانزد عام و خاص در داخل و خارج کشور بود. وی از آیت اللّه سید ابو الحسن اصفهانی اجازه اجتهاد داشت، و در طول زندگی- حتی در زمان عسرت و تنگدستی- از وجوهات شرعیه استفاده نکرد.

از تألیفات وی کتاب «تطبیق الادیان»- در سه مجلد- و از آثار ماندگار خیریه او در ملایر عبارتند از:

۱- بنیاد مدرسه باقریه (همراه با مدرس و کتابخانه) ۲- بنای مسجد حضرت سجاد علیه السّلام ۳- تعمیرات مدرسه و مسجد شیخ الملوکی ۴- ساختمان مسجد صفی ۵- احیا موقوفات (که در زمان رضا خان به تصاحب دولت درآمده بود.) و ایجاد مؤسسات و مساجد در روستاهای ملایر از محل موقوفات.

نامبرده دارای اجازاتی بود از حضرات آیات: سید ابو الحسن اصفهانی، سید حسین طباطبائی قمی، سید حسین طباطبائی بروجردی، سید محسن طباطبائی حکیم، سید ابو القاسم خوئی، سید محمّد هادی میلانی، شیخ عبد النبی عراقی، سید محمّد رضا گلپایگانی و سید شهاب الدّین مرعشی.

سرانجام آن عالم خدمتگزار دین در تاریخ یکشنبه ۱۹/ جمادی الاول/ ۱۴۱۶ ق مطابق با ۲۳/ مهر/ ۱۳۷۴ ش در ۹۴ سالگی بدرود حیات گفت، و در روز دوشنبه پس از تشییعی با شکوه در مسجد بالاسر حضرت فاطمه معصومه علیها السّلام به خاک سپرده شد.

منابع:

۱- آثار الحجة ۲/ ۳۵۸٫

۲- گنجینه دانشمندان ۷/ ۲۱۴٫

۳- مجله آینه پژوهش، شماره (۳۴)، سال ۱۳۷۴ ش، صفحه ۹۴، به قلم شیخ ناصر الدّین انصاری قمی.

۴- یادداشتهای شخصی.