خانه / گروه های علمی / ادبیات عرب / موارد وجوب حذف مبتدا

موارد وجوب حذف مبتدا

موارد وجوب حذف مبتدا

در موارد ذيل حذفِ مبتدا واجب است:
۱- هرگاه جوابِ قسَم بر مبتدا دلالت كند.
⚡️مثل «فى ذِمَّتى لَاَفْعَلَنَّ».
مبتدا «ميثاقٌ» يا «عَهْدٌ» بوده و به قرينه «لَاَفْعَلَنَّ» حذف شده و خبرش «فى ذِمَّتى» است.

۲- هرگاه خبرِ مبتدا مصدرى باشد كه از فعلش نيابت كند.
⚡️مثل «فَصَبْرٌ جَميلٌ».
«صَبْرٌ» مصدر است و به جاى فعلش «اَصْبِرُ» نشسته و اينك مرفوع شده و خبر براى مبتداى محذوف گرديده،
تقديرش «صَبْرى، صَبْرٌ جَميلٌ» مىیباشد.

۳- هر گاه مخصوص به مدح يا ذمّ بعد از فعل «نِعْمَ» يا «بِئْسَ» ذكر شود.
مبتدا قبل از مخصوص، حذف مىشود.
⚡️مثل← «نِعْمَ الرَّجُلُ زَيْدٌ» به تقدير «هُوَ زَيْدٌ»
⚡️و مثل← «اِنّا وَجَدْناهُ صابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ» مخصوص به مدح به قرينه ما قبلش، كلمه «اَيُّوبُ» بوده و حذف گرديده و در اين آيه مبتدا و خبر هر دو محذوف است و تقديرش «هُوَ اَيُّوبُ» میباشد.

۴- هرگاه صفتى بر مدح، ذمّ يا ترّحم دلالت كند و از وصفيّت قطع شود و خبرِ مبتدا گردد، حذفِ آن مبتدا لازم است.
⚡️به ترتيب مثل← «اَلْحَمْدُ للَّهِ الْكَريمُ» به تقدیر هوالحمد.

تهیه وتنظیم:امین بیکوردی